エスペラント語で書かれた「La bona lingvo」を読み進めます。

Enkonduko(序論その4)

Tri pliaj konvinkofontoj (3つの確信的な背景)

本文
Al tiu historio mi devas aldoni tri faktojn por klarigi, kial mi preferas kombini elementojn el la baza provizo, kiam tio eblas por esprimi la koncernan ideon, ol uzi vortojn transprenitajn el nacilingvo.
この来歴に対して、3つの事実を付け加えなければなりません。なぜかというと、私が好んでいるのは、関係する概念を表現するために、民族語から引き継いだ単語を使うよりも、基本の語彙集からの単語を組み合わせることのほうだという理由を説明するためです。
語彙
nacilingvo民族語

本文
Unue, mia ĉina korespondanto enkondukis min en sian lingvon, kaj mi efektive ĝin plu lernis, ĝis, post multaj jaroj, mi ricevis diplomon pri ĝi. Mi do rimarkis, ke er-kombinemo ne estas fantazio mia, sed ke ekzistas lingvoj, en kiuj ĝi estas la normala maniero riĉigi la vortaron. Ŝokis mian senton pri justeco, ke kiam mi, okcidentano, unuafoje en mia vivo renkontas en ĉina teksto la vortojn “helikoptero” aŭ “teologio”, mi ilin tuj komprenas, malgraŭ la plena ĉineco de ilia aspekto, ĉar ili estas formitaj el jam konataj eroj, dum ĉino lerninta esperanton devas ĉu diveni laŭ la kunteksto (sed ne ĉiam estas kompreniga kunteksto), ĉu traserĉi vortaron, ĉu miskompreni (teologo unuavide ŝajnas esti fakulo pri teo; ni ja nomas vinologo la fakulon pri vino, kaj en lando, kie estas multaj specoj de teo, kun subtilaj aromnuancoj, ekzistas rilate al teo homoj kompareblaj al vinologoj pri vino). Ankoraŭ nun, la neegaleco sentiĝas dolore: kial mia lingvo stumbligas lin, dum lia min helpas?
先ず第一は、中国の文通相手が私に中国語に誘ってくれたことであり、実際に私は中国を学び、何年か後に中国語をマスターしました。そこで私が気づいたことは、私の要素組み合わせ法は間違っていないし、それが語彙を豊かにするために普通に使われている言語があるということです。西洋人である私が生涯で初めて中国語のテキストの中で"helikoptero"や"teologio”という単語と出会った時、それが外見上は完全に中国語的であったにも関わらず、すぐに理解できたのです。なぜなら、それがすでに知っていた要素から形作られていたからです。それに対して、エスペラントを学んだ中国人は、文脈によって推察するのか(しかしいつも理解できる文脈とはかぎらないが)、辞書を隅々まで探さなければならないか、誤解してしまうのか、なのです。(”teologo”は一見して”teo=お茶”についての専門家らしい。私たちはワインについての専門家を”vinologo”と名づけています。微妙な香りのある多くの種類のお茶を有する国では、ワインについてのワイン専門家”vinologo”と例えられる人たちが、お茶に関係しても存在するのです)。今なお、不平等性が痛く感じられます。彼の言語が私を助けてくれたのに、どうして、私の言語がつまずいてしまうのでしょうか ?
語彙
diplomo卒業証書kombinemo組み合せdiveni推察する
traserĉi隅々まで)捜すunuavide一見してfakulo専門家
subtila微妙なstumbli言い間違えるneegaleco不平等性
dolore苦痛で

本文
Dua grava faktoro en mia starpunkto estas, ke mi fariĝis tradukisto en UN. Nu, profesia tradukisto ne rajtas fabriki lingvon laŭplaĉe. Lia tasko estas transigi en sistemon, kiu estas, kio ĝi estas – kun la propraj mankoj kaj limigoj – pensojn esprimitajn en alia sistemo. En UN, ni tradukis ĉefe el la angla. En tiu lingvo ekzistas grandega kvanto da vortoj, kiuj ne havas samsencaĵon en la franca.Ĉiufoje, kiam tradukisto renkontas vortojn kiel to fix, pattern aŭ issue, li devas elpensi taŭgajn manierojn esprimi la ideon laŭ la koncerna frazo, ĉar li ne disponas jam-pretajn francigojn, ĉiatekste uzeblajn, same kiel ne ekzistas jam-preta francigo de vortoj kiel trafa, taŭga aŭ amikumi.
私の立場の2番目の重要な要因は、国連で通訳になったことでした。職業としての通訳では、自分の好きなように言語を作ることはできません。そこでの仕事は、他のシステムで表現された考えをー独自の不足や限界を伴いながらもーそれは何だということを別の(言語)システムに移行することです。主に国連では、英語から翻訳しました。英語には、フランス語にはない膨大な量の同義語の語彙が存在します。毎回、翻訳者が「fix」や「pattern」や「issue」に相当する単語に遭遇するとき、文脈に沿って、その概念を表現する適当な表現方法を考えださなければなりません。なぜなら、ぴったりとして親しみある既存のフランス語の語彙は存在しないように、テキストごとに使うことができる既存のフランス語の語彙は自由に使えないのです。
語彙
faktoro要因transigi渡す,移すdisponi自由に使う

本文
Alivorte, tradukisto, se li volas konservi sian postenon, devas akcepti la principon “mi adaptu min al la lingvo, ne la lingvon al mi”. En UN mi travivis rilate la francan ion similan al tio, kion mi sentis kiel 12-jarulo rilate al esperanto: la sistemon mi ne rajtas ŝanĝi, mi trejnu min trovi la solvojn al la esprimproblemoj kadre de la sistemo. Nur tia disciplino, miaopinie, ebligas plene malkovri la riĉaĵojn, kiujn ĉiu lingvo latente portas en si.
いいかえれば、通訳がもし自分の持ち場を維持したいならば、「自分に言語を合わせるのではなく、自分を言語に合わせる」原則を受け入れなければならないのです。国連で私はエスペラントに関係した12歳の子どもの時に感じた似たようなものをフランス語にも体験をしてきました。私はシステムを変更するつもりはなく、そのシステムの枠で表現問題に対する解答を見つける訓練をしてきました。思うに、そのような訓練だけが、それぞれの言語に隠れている財産を完全に見つけ出すことを可能にするのです。
語彙
posteno 持ち場konservi維持するpreta即応できる
adapti合わせるtrejni訓練するdisciplino訓練
latente隠れてebligi可能にするporti抱えている

本文
La tria faktoro estas, ke forlasinte la tradukan profesion, mi fariĝis plifeliĉigisto. Bonvolu pardoni la enkondukon de tiu vorto, sed ĝi estas trafa ekzemplo pri miaj esprimproblemoj. En la franca, mi neniam scias, kiel difini min laŭprofesie. Mi oficiale estas psikanalizisto kaj psikoterapiisto. Sed psikanalizo inkluzivas teoriojn kaj praktikojn, kiujn mi ne aprobas kaj ne uzas, kaj “terapiisto” elvokas la kuracadon de malsanulo, dum la homoj, kiuj venas al mi, ne estas speciale malsanaj. Mia agado konsistas el tio, ke mi helpas (aŭ provas helpi) ilin fariĝi pli feliĉaj. Esperanto ebligas esprimi unuvorte, kion mi franclingve povas klarigi nur per longa frazoĉeno.
三番目の要因は、私が通訳としての職業を棚において、『 plifeliĉigisto =もっと幸福にする人』になったことです。どうか、この単語を取り入れたことを許して下さい。でも、これは私の表現問題についての的確な単語なのです。自分の職業をどのように定義したらよいのか、フランス語では、分かりません。公には、私は精神分析士であり、心理療法士です。しかし精神分析は、私が同意もせず、使いもしない理論と実践を含んでいます。『terapiisto=セラピスト』は、病人の治療を想起しますが、私のもとに来る人たちは特別な病気ではありません。わたしの活動は、人々がもっと幸福になるようにお手伝いをすること(お手伝いできること)から成り立っています。フランス語で長いフレーズでしか説明できないことを、エスペラントは、一言で表現することができるのです。
語彙
inkluzivi包含する,含めるaprobi賛成する

本文
Estu kiel ajn, fakto estas, ke homoj venas rakonti al mi plej konfidence pri sia vivo, siaj problemoj, siaj sentoj, sonĝoj kaj revoj. Ili pritraktas la sencon de la vivo, la malfacilon orientiĝi en la politikaj, sociaj aŭ ekonomiaj realaĵoj, ili raportas pri sia religia historio kaj siaj seksaj ĝenoj, unuvorte ili parolas pri ĉio ajn. Kelkaj – ĉefe intelektuloj – komence parolas per komplika lingvo. Sed ju pli kreiĝas etoso de fido, ju pli ili profundiĝas en la fundaj tavoloj de sia psiko, des pli la vortprovizo fariĝas baza. Kial? Verŝajne ĉar tio sufiĉas kaj montriĝas pli efika.
ともかく、人々が自分の人生や問題、自分の感情や自分の夢や願望について、内緒で話しに来るというのは事実です。彼らは自分の人生の意味を論じ、政治や社会や経済状況の中で困難を見極めるために、論じたりするのです。彼らは自分たちの宗教的な履歴や性的な不自由さ、つまりどんなことでも、報告するのです。その幾人かは(主に知識人たちは)、初めには複雑な言葉遣いをしますが、信頼の雰囲気が作られ、次第に自らの深層心理に深く入れば入るほど、言い回しも基本的なものになっていきます。なぜでしょう。おそらく、それは十分に効果が現れるからでしょう。
語彙
konfidence内緒でpritrakti論じるorientiĝi状況を見きわめる
vortaranĝo言い回しmontriĝi明らかになるefika効果のある

本文
Mia sperto estas, ke la komunikado tiam disvolviĝas pli bone, kaj tiu malkovro de simpla lingvaĵo por esprimi, tre nuance, malsimplajn faktojn kaj sentojn ŝajnas esti faktoro en evoluo al stato pli kontentiga. Eble malsimpla esprimado estas masko, kaj la transiro al alia maniero eksterigi sin signas pliproksimiĝon al la vero, al la realo. Kaj vero efikas sanige. Mi do scias, pro sperto ĉiutaga, ke plej simplaj lingvaj rimedoj ebligas komuniki je ege alta grado de komplekseco. Tiun miraklon ni ŝuldas al la senfinaj ebloj de kombinado. La sep notoj de la gamo ebligas verki mirindajn simfoniojn, kaj la dudekkelkaj literoj de nia aboco komunikas same profundajn pensojn, kiel komplika, plurmilsigna sistemo de hieroglifoj.
私の体験からは、その時のコミュニケーションはもっと広がりますし、とても繊細に複雑な事実や感情を表現するための素朴な言い回しの発見は、さらに満足のゆく状態への進化の要因であるかもしれません。おそらく単純でない表現は仮面であって、自らを外に出す他の方法へと移行すれば、真実や現実により近くなることを意味しているのです。真理は健康にもいいのです。毎日の体験のおかげで、私は最も単純な言語的な手段こそが、高度な複雑さの度合いでも交流を可能にすることを理解したのです。この奇跡は、際限のない組み合わせの能力のおかげなのです。7つの音階が驚くべき交響曲作曲を可能にし、わたしたちのイロハである二十数個の文字が、複雑で数千ものヒエログリフの記号システムと同じように、深い思想を伝達するのです。
語彙
disvolviĝi展開するeksterigi外に出すkomplekseco複雑さ

コメントをかく


「http://」を含む投稿は禁止されています。

利用規約をご確認のうえご記入下さい

×

この広告は60日間更新がないwikiに表示されております。

管理人/副管理人のみ編集できます